فیلم ادیسه نولان از ۱.۵ میلیارد دلار عبور کرد و رکورد سریع و خشن را شکست
فیلم ادیسه (The Odyssey) به کارگردانی کریستوفر نولان توانسته است در مدتزمانی کوتاه به یکی از بزرگترین موفقیتهای گیشه در سالهای اخیر تبدیل شود. این فیلم حماسی که با اقتباس از اثر کلاسیک هومر ساخته شده، حالا از مرز ۱.۵ میلیارد دلار فروش جهانی عبور کرده است. اهمیت این رقم تنها به میزان فروش آن محدود نمیشود، زیرا ادیسه در مسیر رسیدن به این رقم موفق شده یکی از رکوردهای مهم مجموعه سریع و خشن را نیز پشت سر بگذارد.
ادیسه از همان مراحل ابتدایی تولید توجه زیادی را به خود جلب کرده بود. حضور کریستوفر نولان بهعنوان کارگردان، در کنار داستانی که یکی از مشهورترین آثار ادبیات کلاسیک جهان را به تصویر میکشد، باعث شد انتظارها برای اکران فیلم بسیار بالا باشد. نولان پس از موفقیت چشمگیر Oppenheimer بار دیگر سراغ پروژهای عظیم رفته و این بار قصد دارد داستان حماسی هومر را در قالب یک اثر سینمایی بزرگ به مخاطبان ارائه کند.
داستان فیلم بر اساس اودیسه، اثر مشهور هومر، شکل گرفته است؛ روایتی که یکی از مهمترین آثار ادبیات یونان باستان به شمار میرود. داستان درباره اودیسئوس، پادشاه ایتاکا، است که پس از پایان جنگ تروآ تلاش میکند خود را به خانه برساند. مسیر بازگشت او بسیار طولانی و پرخطر است و در طول این سفر با موجودات افسانهای، خدایان، موانع طبیعی و اتفاقات غیرمنتظره روبهرو میشود. همین ساختار باعث شده داستان هومر از نظر سینمایی ظرفیت بسیار زیادی داشته باشد.
نولان نیز با توجه به سابقه خود در ساخت فیلمهای بزرگ و جاهطلبانه، این داستان را در ابعادی گسترده به سینما آورده است. فیلم ادیسه تنها یک اقتباس ساده از یک اثر ادبی کلاسیک نیست و از همان ابتدا بهعنوان یکی از پروژههای پرهزینه و بزرگ کارنامه نولان مطرح شد. همین ابعاد گسترده تولید، انتظارات تجاری بالایی را نیز ایجاد کرده بود. اکنون عبور فیلم از مرز ۱.۵ میلیارد دلار نشان میدهد که این انتظارات تا حد زیادی در گیشه محقق شدهاند.
یکی از مهمترین اتفاقات مربوط به عملکرد تجاری فیلم، عبور آن از رکورد Furious 7 است. فیلم Furious 7 که در سال ۲۰۱۵ اکران شد، یکی از موفقترین قسمتهای مجموعه Fast & Furious بود و در مدت زمان کوتاهی توانست به رقم قابل توجهی در گیشه جهانی دست پیدا کند. این فیلم به دلیل شرایط خاص تولید و حضور پل واکر نیز اهمیت ویژهای در تاریخ مجموعه داشت.
حالا ادیسه موفق شده رکورد مربوط به سرعت رسیدن به این سطح از فروش را از آن خود کند. این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که فیلم نولان نه یک قسمت از یک مجموعه اکشن چندینساله، بلکه اقتباسی از یک اثر کلاسیک ادبی است. در نتیجه، مقایسه عملکرد آن با فیلمی مانند Furious 7 نشان میدهد که جذابیت نام کریستوفر نولان و همچنین استقبال مخاطبان از یک اثر حماسی بزرگ تا چه اندازه میتواند در بازار جهانی تأثیرگذار باشد.
عبور از مرز ۱.۵ میلیارد دلار همچنین جایگاه ادیسه را در میان فیلمهای موفق کارنامه کریستوفر نولان تثبیت میکند. نولان در سالهای گذشته با آثاری مانند Inception، Interstellar، The Dark Knight و Oppenheimer توانسته مخاطبان گستردهای را در سراسر جهان جذب کند. با این حال، ادیسه از نظر مقیاس و ساختار با بسیاری از آثار قبلی او تفاوت دارد. این بار نولان به جای یک داستان کاملاً اورجینال، سراغ یکی از شناختهشدهترین روایتهای اساطیری جهان رفته است.
موفقیت ادیسه را میتوان ادامه روند موفقیت فیلمهای سینمایی بزرگ در گیشه دانست. در سالهای اخیر بسیاری از تحلیلگران درباره کاهش جذابیت سینما و تغییر عادتهای تماشای مخاطبان صحبت کردهاند، اما موفقیت فیلمهایی که تجربهای بزرگ و متفاوت را روی پرده سینما ارائه میکنند، نشان میدهد تماشاگران همچنان برای پروژههای مهم و جاهطلبانه هزینه میکنند. ادیسه نیز دقیقاً از همین ویژگی استفاده کرده است و تجربهای را ارائه میدهد که تماشای آن روی پرده بزرگ اهمیت بیشتری پیدا میکند.
یکی از عوامل مهم موفقیت این فیلم، استفاده از فناوری IMAX و فیلمبرداری گسترده برای ارائه تصاویری عظیم و چشمگیر است. نولان همواره علاقه زیادی به فیلمبرداری با فرمتهای بزرگ داشته و در پروژههای اخیر خود تلاش کرده است تا تجربه سینمایی اثر تا حد ممکن متفاوت از تماشای خانگی باشد. ادیسه نیز از این نظر ادامه همان مسیر است و بخش قابل توجهی از جذابیت آن به مقیاس بصری و حماسی فیلم مربوط میشود.
از طرف دیگر، ترکیب بازیگران نیز نقش مهمی در افزایش جذابیت پروژه داشته است. نولان برای این فیلم مجموعهای از بازیگران شناختهشده را گرد هم آورده و همین مسئله باعث شده مخاطبان علاوه بر نام کارگردان، به حضور بازیگران نیز توجه کنند. چنین ترکیبی معمولاً برای یک فیلم حماسی پرهزینه اهمیت زیادی دارد، زیرا باید بتواند مخاطبان مختلف را به سالنهای سینما جذب کند.
البته موفقیت ادیسه تنها نتیجه تبلیغات یا حضور ستارههای سینما نیست. داستان اصلی نیز یکی از شناختهشدهترین روایتهای تاریخ ادبیات است. بسیاری از مخاطبان حتی اگر نسخه اصلی اودیسه هومر را نخوانده باشند، با شخصیت اودیسئوس و ماجراهای سفر او آشنایی کلی دارند. این آشنایی باعث شده فیلم از یک پایه داستانی قدرتمند برخوردار باشد و در عین حال نولان بتواند تفسیر سینمایی خود را از این داستان ارائه کند.
اهمیت رکوردشکنی ادیسه زمانی بیشتر میشود که آن را با Furious 7 مقایسه کنیم. مجموعه Fast & Furious سالها یکی از مهمترین برندهای تجاری هالیوود بوده و فیلمهای آن معمولاً با تکیه بر اکشن، ستارههای متعدد و طرفداران قدیمی وارد بازار جهانی میشوند. اینکه یک فیلم حماسی با محوریت یک داستان ادبی کلاسیک توانسته از رکورد سریع و خشن ۷ عبور کند، نشاندهنده گستردگی استقبال از پروژه نولان است.
البته باید میان رکورد سرعت رسیدن به یک رقم مشخص و بیشترین فروش نهایی تفاوت قائل شد. شکستن رکورد Furious 7 به این معنا نیست که ادیسه لزوماً از نظر مجموع فروش نهایی، جایگاه این فیلم را پشت سر گذاشته است. رکورد مورد بحث بیشتر به سرعت رسیدن فیلم به رقم مشخصی از فروش جهانی مربوط میشود. با ادامه اکران، مجموع فروش ادیسه میتواند افزایش پیدا کند و جایگاه آن در میان پرفروشترین آثار تاریخ سینما نیز تغییر کند.
یکی دیگر از نکات قابل توجه، تأثیر موفقیت Oppenheimer بر انتظارات پیرامون پروژه جدید نولان است. Oppenheimer توانست به یک موفقیت بزرگ تجاری و هنری تبدیل شود و جوایز متعددی از جمله اسکار بهترین فیلم را به دست آورد. همین موفقیت باعث شد نام نولان بیش از گذشته به یک برند قابل اعتماد در سینمای جریان اصلی تبدیل شود. بنابراین طبیعی بود که فیلم بعدی او نیز از همان ابتدای معرفی با سطح بالایی از توجه رسانهای و عمومی مواجه شود.
ادیسه همچنین نشان میدهد که سینمای حماسی هنوز میتواند در گیشه جهانی موفق باشد. آثار حماسی معمولاً به بودجههای بسیار بالا، طراحی صحنه گسترده، جلوههای ویژه و گروههای تولید بزرگ نیاز دارند. به همین دلیل، ساخت چنین فیلمهایی برای استودیوها ریسک بالایی دارد. اما زمانی که یک فیلمساز شناختهشده مانند نولان پشت پروژه قرار داشته باشد و داستان نیز برای مخاطبان جهانی جذابیت داشته باشد، این ریسک میتواند به موفقیتی بسیار بزرگ تبدیل شود.
در مجموع، عبور فیلم ادیسه از مرز ۱.۵ میلیارد دلار یکی از مهمترین اتفاقات گیشه برای یک فیلم حماسی در سالهای اخیر محسوب میشود. این فیلم نهتنها توانسته مخاطبان زیادی را به سینماها بکشاند، بلکه رکورد سرعت رسیدن به این رقم را نیز از Furious 7 گرفته است. چنین موفقیتی جایگاه کریستوفر نولان را بهعنوان یکی از معدود کارگردانانی که میتوانند پروژههای بسیار بزرگ و پرهزینه را به موفقیت تجاری تبدیل کنند، بیش از گذشته تقویت میکند.
با این حال، مسیر ادیسه هنوز به پایان نرسیده است. اگر روند فروش فیلم ادامه پیدا کند، احتمال ثبت رکوردهای تازه برای این اثر وجود دارد و ممکن است مجموع فروش نهایی آن جایگاه بالاتری در جدول پرفروشترین فیلمهای تاریخ سینما برایش به همراه داشته باشد. در هر صورت، عبور از ۱.۵ میلیارد دلار و پشت سر گذاشتن رکورد تاریخی Furious 7 نشان میدهد که اقتباس نولان از اثر هومر توانسته فراتر از یک پروژه سینمایی پرهزینه ظاهر شود و به یکی از پدیدههای مهم گیشه تبدیل شود.
