سونی: دفاعیات تنسنت در پرونده کپی هورایزن بیاساس است
در تازهترین پرده از نبرد حقوقی داغ میان دو غول بزرگ صنعت سرگرمی دیجیتال، یعنی سونی و تنسنت، شرکت سونی پاسخی مفصل و قاطع به دفاعیه تنسنت در پرونده جنجالی «کپیبرداری از مجموعه هورایزن» ارائه کرده است. این سند سی و پنج صفحهای که به دادگاه تحویل داده شد، به وضوح نشان میدهد سونی دفاعیات تنسنت را بیاساس و تلاشی فریبنده برای فرار از مسئولیت قانونی، از طریق پیچیدگیهای ساختار شرکتی و بازی با نام شرکتهای زیرمجموعه، قلمداد میکند. این رویارویی نه تنها سرنوشت دو شرکت را تحت تاثیر قرار خواهد داد، بلکه میتواند پیشنویسی مهم برای آینده حفاظت از مالکیت فکری در بازار جهانی بازیهای ویدیویی باشد.
ریشه این نزاع حقوقی به اوایل سال جاری میلادی بازمیگردد؛ زمانی که سونی شکایتی رسمی علیه تنسنت تنظیم کرد. هسته اصلی شکایت سونی، ادعای تقلید آشکار بازی Light of Motiram است که توسط استودیوی آرورا توسعه یافته و به باور سونی، شباهتهای بیشماری با مجموعه محبوب و پرآوازه هورایزن دارد. در ماه گذشته، تنسنت با رد تمامی اتهامات، درخواست رسمی برای رد دعوی سونی را به دادگاه ارائه داد. اکنون، سونی در واکنش به این اقدام، با لحنی بیپرده و با استناد به جزئیات پرونده و شواهد متعدد، به این دفاعیه پاسخ داده است، که نشان از عزم جدی سونی برای صیانت از حقوق مالکیت فکری خود دارد.
بر اساس گزارشهای موثق که از رسانههای تخصصی چون TheGamePost و به نقل از اینسایدر گیمینگ منتشر شده است، سونی در این سند تازه به شدت بر بیاعتباری استدلالهای تنسنت تاکید کرده است. تنسنت در دفاعیه خود ادعا کرده بود که اتهامات سونی «ناپخته» هستند، با این توجیه که اگرچه توسعهدهندگان بازی Light of Motiram را معرفی و تبلیغ کردهاند، اما انتشار آن را به سال ۲۰۲۷، یعنی پس از طرح شکایت سونی، به تعویق انداختهاند. سونی این استدلال را کاملاً بیمعنی خوانده و در بیانیه خود تصریح کرده است: «تنسنت بهطور قابلتوجهی مدعی است که ادعاهای SIE ناپختهاند؛ زیرا هرچند توسعهدهندگان بازی را معرفی و تبلیغ کردهاند، اما انتشار Light of Motiram را تا سال ۲۰۲۷، پس از طرح شکایت سونی، به تعویق انداختهاند. این حرف بیمعنی است. آسیب وارد شده است و همچنان ادامه دارد.» این موضع سونی نشان میدهد که آسیب به برند و شهرت یک مجموعه، صرفاً با انتشار محصول نهایی اتفاق نمیافتد؛ بلکه حتی معرفی و تبلیغ یک کپی آشکار میتواند به ارزشهای معنوی و تجاری یک اثر اصلی لطمه وارد سازد. اعتبار برند، انتظارات مخاطبان و حتی برنامهریزیهای آینده برای فرانچایز اصلی، همگی تحت تاثیر چنین اقداماتی قرار میگیرند.
سونی در ادامه، به واکنش گسترده و منفی جامعه بازیکنان نسبت به معرفی بازی Light of Motiram اشاره میکند. با رونمایی از این بازی، کاربران فضای مجازی، منتقدان و طرفداران هورایزن، با سردرگمی و خشم، این اثر را تقلیدی و کپیبرداری آشکار از هورایزن دانستند. این واکنشهای عمومی، شاهدی قدرتمند بر ادعای سونی مبنی بر شباهتهای غیرقابل انکار است. سونی تاکید میکند که با وجود اعتراضهای گسترده و آشکار، تنسنت بیتوجه به این نگرانیها، همچنان به تبلیغ و معرفی بازی ادامه داده و از پذیرش هرگونه مسئولیت در قبال رفتار خود، اجتناب کرده است. این پافشاری تنسنت بر بیمسئولیتی، سونی را بر آن داشته تا با شدت بیشتری به پیگیری حقوقی خود ادامه دهد.
بخش مهم دیگری از این سند، به بررسی دفاعیه تنسنت میپردازد که مدعی شده بود سونی از نهادهای اشتباهی شکایت کرده است. این نوع دفاعیه، که به «بازی با پوستهها» معروف است، تلاشی رایج از سوی شرکتهای بزرگ با ساختارهای پیچیده است تا از مسئولیت مستقیم فرار کنند. سونی در پاسخ خود این تلاش را فریبنده و غیرقابل قبول خوانده و به طور صریح اعلام کرده است: «تنسنت میکوشد با بازی میان برندها و شرکتهای زیرمجموعهاش از مسئولیت قانونی فرار کند. تنسنت خود را مالک استودیوی آرورا معرفی میکند؛ همان استودیویی که Light of Motiram را توسعه داده است. تنسنت در گزارش سالانه خود تمام درآمد و بدهیهای بخش بازی را بدون تفکیک شرکتهای تابعه ثبت میکند و از نام تنسنت برای تبلیغ بازیها، از جمله Light of Motiram استفاده میکند؛ بیآنکه هیچ تمایزی میان زیرمجموعهها قائل شود.» این بیانیه نشان میدهد که سونی قصد دارد تمام ساختار شرکت تنسنت را در این پرونده مورد هدف قرار دهد و اجازه ندهد با تغییر نام یا معرفی شرکتهای فرعی، از بار مسئولیت شانه خالی شود. ادغام درآمدها بدون تفکیک مسئولیتها، استدلالی قوی برای سونی در جهت اثبات ارتباط مستقیم تنسنت با این پروژه و مسئولیت نهایی آن است.
در بخش دیگری از این سند ۳۵ صفحهای، سونی بازی Light of Motiram را کپی آشکار از هورایزن توصیف کرده و مینویسد: «Light of Motiram که تقلیدی بهغایت آشکار از عناصر محافظتشده هورایزن است، موفقیت ادامهدار مجموعه هورایزن را – از جمله در برنامههای آینده این فرانچایز – به خطر انداخته است.» این جمله نه تنها بر وجود کپیبرداری تاکید دارد، بلکه بر پیامدهای منفی آن بر آینده یکی از مهمترین فرانچایزهای پلی استیشن نیز اشاره میکند. سونی سپس برای اثبات ادعای خود، به نقل از رسانهها و خبرنگاران معتبر صنعت بازی اضافه میکند که بسیاری از آنان نیز Light of Motiram را تقلیدی واضح و کپیبرداری آشکار توصیف کردهاند. این اجماع رسانهای، وزن قابل توجهی به ادعاهای سونی میبخشد و بیطرفی در تشخیص شباهتها را نشان میدهد.
نکتهای که سونی در سند خود با جزئیات بیشتری به آن پرداخته، مسئله طراحی شخصیت اصلی زن بازی است. سونی ادعا میکند که تنسنت در طراحی این شخصیت، به وضوح از ظاهر و سبک پوشش شخصیت الوی، قهرمان شناخته شده مجموعه هورایزن، تقلید کرده است. در این سند آمده است: «روزنامهنگاران و طرفداران مجموعه هورایزن شباهتهای قابلتوجهای میان شخصیت الوی و طراحی کاراکتر زن بازی تنسنت یافتهاند؛ از رنگ موی قرمز گرفته تا لباس مشابه، تزئینات طنابهای آبی و نارنجی و حتی طراحی کمان. طراحی این شخصیت بهوضوح یادآور الوی است.» شخصیت الوی، با طراحی منحصر به فرد خود که ترکیبی از عناصر بومی، بقا و شکارچی است، از نمادهای اصلی هورایزن محسوب میشود. هرگونه شباهت چشمگیر در طراحی او میتواند به شدت به ادعای کپیبرداری اعتبار بخشد، زیرا جزئیات ظاهری کاراکترها معمولاً بخش مهمی از هویت بصری یک فرانچایز را تشکیل میدهند.
در گزارشی جداگانه از رسانه TheGamePost، جزئیات تازهای از دیدارهای قبلی میان دو شرکت فاش شده است که پرونده را پیچیدهتر و پرمعناتر میکند. بر اساس اظهارات اولیویه کورتمانش، رئیس بخش موبایل در استودیوهای بازیسازی پلی استیشن، تیم او در چند نوبت با مدیران ارشد تنسنت و استودیوی آرورا دیدار داشته است. این دیدارها پیش از طرح شکایت رسمی سونی انجام شدهاند.
دو دیدار نخست در خاک آمریکا برگزار شد؛ یکبار در جریان همایش DICE در لاسوگاس که یکی از مهمترین رویدادهای تخصصی صنعت بازی است، و بار دیگر در GDC 2024 در سانفرانسیسکو، که خود یک گردهمایی بزرگ برای توسعهدهندگان بازی محسوب میشود. در هر دو جلسه، بحث اصلی پیرامون احتمال همکاری میان دو شرکت بر سر مجموعه هورایزن بوده است. در آن زمان، تنسنت پروژهای با نام رمز Project Z را به سونی پیشنهاد داده بود که گمان میرفت میتواند بستری برای همکاری مشترک باشد. با این حال، سونی پس از بررسیهای لازم، این پیشنهاد را رد کرده و به وضوح اعلام کرده بود که تمایلی به صدور مجوز استفاده از IP هورایزن برای هیچ پروژهای ندارد. تنسنت نیز در پاسخ اعلام کرده بود که تنها در صورتی مایل به همکاری است که این همکاری دقیقاً بر پایه IP هورایزن انجام شود. پس از این گفتگوها، جلسهای برای ژوئیه ۲۰۲۴ (تیر ۱۴۰۳) در کشور چین برنامهریزی شد.
سونی با تصور بررسی امکان همکاری برای پروژهای بر اساس فرانچایز دیگر خود، یعنی The Last of Us، در این جلسه حاضر شد. اما در کمال تعجب و برخلاف انتظارات، استودیوی آرورا همان Project Z را مجدداً معرفی کرد؛ پروژهای که بعدتر به بازی Light of Motiram تبدیل شد و اکنون در مرکز این نزاع حقوقی قرار دارد. این توالی رویدادها، یعنی رد صریح سونی برای استفاده از IP هورایزن و سپس معرفی مجدد پروژهای مشابه تحت عنوان Project Z، گویای این است که تنسنت از نیت سونی مطلع بوده و با وجود این آگاهی، مسیر خود را ادامه داده است. این موضوع میتواند در دادگاه به عنوان دلیلی بر سوءنیت یا حداقل بیتوجهی تنسنت به حقوق مالکیت فکری سونی تلقی شود.
در حالیکه سونی با قاطعیت و با استناد به شواهد و مستندات فراوان از حقوق مالکیت فکری خود در برابر Light of Motiram دفاع میکند، تنسنت همچنان بر موضع خود مبنی بر بیپایه بودن اتهامات پافشاری دارد و تلاش میکند از طریق دفاعیات گوناگون، پرونده را به نفع خود خاتمه دهد. این پرونده حقوقی که یکی از پرحاشیهترین و مهمترین دعواهای اخیر در صنعت بازیهای ویدیویی به شمار میرود، پتانسیل آن را دارد که تاثیر قابلتوجهای بر نحوه برخورد شرکتها با مالکیت فکری، بهویژه در سطح بینالمللی و در بازارهای رو به رشد مانند چین، بگذارد.
نتیجه این پرونده میتواند پیامدهای گستردهای برای صنعت بازی داشته باشد. اگر سونی موفق شود، این امر میتواند یک سابقه حقوقی قوی برای حفاظت از IP در برابر کپیبرداریهای آشکار ایجاد کند و شرکتها را در توسعه بازیهایشان به رعایت بیشتر اصول اخلاقی و حقوقی وادار سازد. از سوی دیگر، اگر تنسنت برنده شود، میتواند راه را برای افزایش رقابتپذیری (یا شاید کپیبرداری) در بازارهای نوظهور هموار کند و معیارهای مالکیت فکری را دستخوش تغییر نماید. هنوز مشخص نیست روند رسیدگی به این پرونده پیچیده و پرحواشی تا چه زمانی ادامه خواهد یافت؛ اما پاسخ تند و مستدل سونی به دفاعیه تنسنت، بیشک تنش میان این دو غول بازیسازی شرقی را بیش از پیش شعلهور کرده است و نشان میدهد نبرد برای هورایزن تازه آغاز شده است. آینده نشان خواهد داد که کدامیک از این دو شرکت، در این جدال حقوقی پیروز میدان خواهند بود.
